Home About us Contact us English
جستجو :   
وب سایت رسمی انجمن صنفی کارفرمایی شرکتهای توزیع نیروی برق
( Thursday,16 August , 2018 ) ۱۳۹۷ پنج شنبه ۲۵ مرداد
 خانه / مقالات همکاران / پژوهش / (Benchmarking) بهکاوی یا محک زنی یا الگو برداری


(Benchmarking) بهکاوی یا محک زنی یا الگو برداری انجمن صنفی شرکتهای توزیع نیروی برق

هم اكنون محک زنی یا بهكاو ي به يكي از ابزارهاي اصلي بهبود عملكرد در بخش هاي مختلف اقتصادي از جمله بخش دولتي تبديل شده است . اين امر حاكي از آن است كه در شرايط صحيح ، "مقايسه" مي تواند عامل مهمي در ايجاد بهبود در عملكرد باشد. ...

   

 فلسفه اصلي بهكاوي در حقيقت همان نقل قول معروف "چرخ را دوباره اختراع نكردن " (بهره گيري از تجارب موفق ديگران) است، به عبارت ديگر:

شناسايي سازمان موفق در زمينه فعاليت خود 

مطالعه نحوه دستيابي به نتايج توسط آن سازمان 

تهيه طرح هاي بهبود عملكرد 

اجراي طرح ها 

پايش و ارزيابي نتايج 

با وجود سادگي ظاهري موارد مذكور، اجراي آنها در عمل مي تواند با پيچيدگي و چالش زيادي همراه باشد. در حالي كه آگاهي نسبت به تفاوت در عملكردها مي تواند انگيزه مهمي براي بهبود باشد، طرح ريزي و اجراي بهبودها نيز  مستلزم تلاش فراوان است. همچنين كپي كردن اقدام هاي سازمان هاي ديگر كافي نمي باشد، بلكه ضروري است كه تجارب موفق ارزيابي شده و با توجه به نيازهاي سازمان مورد نظر، تعديل و تنظيم شود. سوابق و تجربيات مرتبط با بهكاوي حاكي از آن است كه در صورت عدم طراحي صحيح اقدا مهاي بهكاوي و لحاظ نكردن مناسب ويژگي هاي سازماني از جمله فرهنگ سازي و آموزش، احتمال موفقيت پروژه بهكاوي به شدت كاهش يافته و يا به امري صوري، زودگذر، موقت و از هم گسيخته تبديل مي شود.

در عرصه توليد يا خدمات امکان دارد سازماني عملکرد بهتري نسبت به سازمان هاي ديگر داشته باشد. همچنين ممکن است هريک از بخش ها مانند بخش جمع آوري مواد وتامين مواد اوليه بخش توليد بخش فروش بخش توزيع بخش سرويس دهي به مشتريان يا ديگر بخش هاي يک سازمان ارائه بهتري از کار خود نسبت به ديگران داشته باشند. براي تنظيم هرچه موثرتر عملکرد برمبناي اهداف موردنظر مديران بايد بدانند که کدام سازمان يا کدام بخش موثرترين و بهترين روش را به کار مي گيرد تا موفق تر باشد. پس از آن مديران بايد تمامي تلاش خود را جهت هماهنگ کردن بخشهاي مختلف سازمان براساس آن الگوي بهتر و نمونه (BEST IN CLASS) به کار برند. چنين تکنيکـــي را الگوگيري يا الگوبرداري مي نامند.

جايگاه بهكاوي در سطح جهان

بهكاوي يكي از بهترين روش ها براي بهبود فرايندهاي كاري و دستيابي به نتايج بهتر مي باشد. با تحليل روش هايي كه سازمان هاي ديگر براي فعاليت خود به كار مي برند و با بهره گيري از تجارب برتر، مي توان اين اقدا م ها را در سازمان خود به كار گرفت و به بهبود عملكرد دست يافت . هم اكنون بهكاوي در بسياري از سازمان ها و شركت ها در بخش هاي مختلف اقتصادي و صنعتي در كشورهاي مختلف جهان در سطحي بسيار گسترده رواج دارد، به طوري كه بايد گفت شركت هاي پيشرو در صنايع مختلف (نظير تويوتا، بانك امريكا، زيراكس، آرامكو، ...)، پروژه بهكاو ي زیادی را درسال اجرا مي كنند. امروزه انجام بهكاوي به منظور بهبود عملكرد در سازمان امري عادي تلقي مي شود و شركت هاي متعددي خواهان بهره گيري از تجارب موفق ديگران و تبادل تجارب خويش هستند . سازمان هاي فعال در امور كيفيت وبهره وري نيز نقشي چشمگير در كمك به فعاليت هاي بهكاوي ديگر سازمان ها دارند كه در اين زمينه مي توان به مركز بهره وري و كيفيت امريكا (APQC) ،انجمن كيفيت امريكا (ASQ) ، بنياد مديريت كيفيت اروپا (EFQM) و شوراي جهاني بهكاوي  

 (Global Benchmarking Council (GBC)) ،اشاره كرد.

همچنين نقش باشگاه ها و انجمن هاي بهكاو ي به عنوان حلقه رابط و پيونددهنده تلاش هاي بهكاو ي در

سازمان هاي مختلف بسيار چشمگير مي باشد . براي نمونه مي توان به "شبكه بهكاوي" اشاره كرد كه طي 12 سال ازتأسيس خود ، مطالعاتي را بر روي 300 فرآيند سازماني در بيش از 25 كشور جهان انجام داده است و نقشي فعال در ارائه خدمات آموزشي و پژوهشي در زمينه بهكاوي د اشته است . علاوه بر اين سازمان هاي تخصصي براساس موضوع و يا صنعت نيز در بخش هاي مختلف اختصاصي مشغول به فعاليت هستند كه در.   نام برد(EUBA) از باشگاهای تخصصی بهکاوی صنعت برق       زمينه  بهكاوي صنعت مي توان  

از جمله مهمترين خدمات اين سازمان هاي تخصصي مي توان به موارد زير اشاره كرد:

- انجام مطالعات بهكاوي به صورت گروهي يا انفرادي (يك شركت خاص) با موضوع هاي مختلف

- ايجاد محيط مناسب به منظور تبادل و به اشتراك گذاردن اطلاعات جمع آوري شده مرتبط با بهكاوي

- حمايت از فعاليت هاي بهكاوي از طريق انجام تحقيق، گردآوري داده ها و هدايت بازديدهاي ميداني

(Newsletter) - تهيه و ارسال خبرنامه

به صورت حضوري و يا از راه دور (Roundtables) - برگزاري جلسات بحث كارشناسي

- برگزاري همايش هاي سالانه

- ارائه آموزش هاي مرتبط با بهكاوي و انتشار كتاب در خصوص تجربيات برتر

- تدوين معيارهاي استاندارد عملكرد براي صنايع مرتبط

 

مفهوم محک زنی یا بهكاوي یا الگو برداری: (BENCHMARKING)  

محک زنی یا الگوبرداري (BENCHMARKING) روشي سيستمـــاتيک است که سازمان ها به وسيله آن مي توانند فعاليت هاي خود را براساس بهترين صنعت يا سازمان اندازه گيري و اصلاح کنند. اين روش با فراهم سازي چارچوبي براي سازمان ها که به وسيله آن فعاليت هاي بهترين سازمان مشخص شده است و تشخيص وجوه تمايز سازمان موجود با بهترين سازمان نشان مي دهد که چگونه مي توان شکاف هاي موجود را پر کرد. الگوبرداري به واقع ابزاري براي بهبود مستمر است و مي تواند توسط انواع سازمان هـــاي توليدي و خدماتي به کار گرفته شود. اين روش را با نامهاي الگوگيري و الگوبرداري نيز مي شناسند.

بهكاوي عبارت است از" به اشتراك گذاردن اطلاعات مربوط به عملكرد و عمليات براي مقايسه مستمر فعاليت ها ميان چند سازمان براي شناسايي بهترين تجارب و بهبود عملكرد ".

ثابت شده است كه بهكاوي ارزشمندترين فرآيند براي شناسايي زمينه هاي بهبود عملكرد است.اندازه گيري شركت هاي داراي بهترين عملكرد منجر به شناسايي و اجراي بهترين تجارب مي شود.

براي بهكاوي علاوه بر تعريف فوق، تعاريف زير نيز ارائه شده است :

پيوند و اتحاد بين همكاران براي تبادل اطلاعات مربوط به فرآيندها و معيارها به منظور تشويق و ترغيب اقدامهاي نوآورانه و بهبود عملكرد

روشي نظام مند براي شناسايي، درك و استنتاج خلاق در مورد محصولات، خدمات، طراحي ها، تجهيزات، فرآيندها و فعاليت هاي برتر به منظور بهبود عملكرد واقعي سازمان

فرآيندي شامل:

1-مقايسه كارآيي و اثربخشي فرآيندها با نمونه هاي بهتر و يادگيري ويژگي هاي برجسته اين فرآيندها

2-ترغيب تمايل به يادگيري،احترام به كيفيت از ديد مشتري و بهبود مداوم

3-كمك به سازمان براي شناسايي فرصت هاي پيشرفت جهشي از طريق مقايسه فرآيندهاي آن با نمونه هاي بهتر

بهكاوي فرآيندشناسائي، درك، تطبيق تجارب عالي (چشمگير ) و فرآيند هائي از سازمان هاي سرا سر دنيا است كه به سازمان شما كمك مي كند عملكرد خود را بهبود بخشد.                     . (American Productivity & Quality Centre)

 

بهكاوي، فعاليت مستمري براي يافتن برتري است، هدف آن شناسائي بهترين نمونه ها است كه وقتي به كارگرفته مي شوند، عملكرد بي نظيري را در پي خواهند داشت.

 

بهكاوي فرآيند مستمر و سيستماتيكي براي ارزيابي محصولات، خدمات، فرآيندهاي كاري و فرآيند هاي سازمان هائي است كه به عنوان ارائه دهنده بهترين تجارب شناخته مي شوند كه اين عمل با هدف بهبود سازماني صورت مي گيرد.

بهكاوي تحقيقي براي يافتن بهترين تجارب صنعت مي باشد كه منتهي به عملكرد بالاتري مي شود.

(CAMP ,1989)

بهكاوي فرآيندي است مستمر به منظور سنجش محصولات، خدمات و تجارب در برابرسخت ترين و جدی ترين رقبا و يا شركت هاي پيشرو در صنعت.

(XEROX CORPORATION , 1986)

در مجموع مي توان بهكاوي را به صورت زير تعريف كرد:

"شيوه اي نظام مند و مستمر براي شناسايي، اندازه گيري و مقايسه عملكرد، فرآيندها يا وظايف

كاري سازمان به صورت دوره اي و مقايسه با يك يا چند سازمان برتر ديگر به منظور ايجاد بهبود."

ارزيابـــي مقايسه اي يکي از موثرترين شيوه ها درجهت بهبود سازمان است. امروزه مديريت هر سازمان مي تواند با بهکاوی یا الگوبرداري از سازمانهاي موفق روشهاي برتر را براي بهبود مستمر کارايي در سازمان خود پيدا کرده و آنها را پياده سازي کند. الگوبرداري نه تنها مي تواند يک تکنيک تشخيص مشکل باشد ، بلکه مي تواند در روابط طراحي فرايندها نيز کمک شاياني به طراحان کند. الگوگيري به واقع پاسخي براي تنظيم اين سوال است که هنگامي که احتياج به بهبود تشخيص داده مي شود استانداردهاي عملکرد بايد در چه سطحي تنظيم شوند. تشخيص سطوح عملکرد سازمان هاي موفق و فهميدن چگونگي انجام آن تشخيص اينکه ديگران چگونه مي توانند براي تغيير در سازمان ايجاد انگيزه کنند و اشتباهات خود را به حداقل برسانند و تشخيص شکاف هاي موجود بين عملکرد سازمان هاي موفق با ديگر سازمان ها و کم کردن فاصله بين آنها همگي مي تــوانند از نتايج الگوبرداري به شمار آيند.

مهندس رضا شرطان-رییس گروه مطالعات راهبری شرکت توانیر وعضوکارگروه بهبود مستمر انجمن

 

 

مطالب مرتبط
 
 

None None None None None "benchmarking"